Kontakt
Urząd Miasta Krakowa
Wydział Kultury i Dziedzictwa Narodowego
ul. Wielopole 17A , 31–072 Kraków
pl en

Miejsce Światowego Dziedzictwa w miejskich strategiach

Halina Rojkowska-Tasak
20.03.2023
Miejsce Światowego Dziedzictwa w miejskich strategiach Miejsce Światowego Dziedzictwa w miejskich strategiach
Zarządzanie historycznym centrum Krakowa to strategiczne wyzwanie dla miasta, które w centrum swojej tożsamości stawia dziedzictwo. Jak to wygląda w praktyce?

Od czasu przemiany ustrojowej i powstania samorządu miejskiego w 1990 r. zmieniła się polityka zarządzania dziedzictwem kulturowym Krakowa. Pojawiły się większe możliwości do wdrażania programów ochrony, konserwacji, rewitalizacji zabytkowych dzielnic miasta i poszczególnych obiektów. Programy te wpisane są w Strategię Rozwoju Miasta, Strategię Rozwoju Kultury, Strategię Rozwoju Turystyki i budują zrównoważony rozwój miasta, podkreślając jego odrębność kulturową. Obszar światowego dziedzictwa objęty został też Lokalnym Programem Rewitalizacji Starego Miasta uchwalonym przez Radę Miasta Krakowa w 2008 r. jako jeden z ważniejszych obszarów w ramach Miejskiego Programu Rewitalizacji. Celem tych programów jest poprawa jakości życia mieszkańców.

Najważniejszym dokumentem wprowadzającym zasady ochrony i zarządzania dziedzictwem jest uchwalony przez Radę Miasta Krakowa w 2010 r. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego „Stare Miasto”, który obejmuje miasto lokacyjne otoczone Plantami Krakowskimi oraz Wzgórze Wawelskie.

Podstawowym zapisem w planie jest ochrona sylwety miasta poprzez zakaz stosowania dominant architektonicznych. Chroniony jest istniejący układ urbanistyczny z zabudową mieszkalną, sakralną i budynkami użyteczności publicznej, osie widokowe z poszczególnych rejonów Starego Miasta, a szczególnie widoki na Rynek Główny, Drogę Królewską, Wzgórze Wawelskie i znaczące obiekty zabytkowe.

Na całym obszarze ustanowiono archeologiczną strefę ochrony konserwatorskiej z uwagi na osadnictwo sięgające wczesnego średniowiecza. Nie chcąc dopuścić do wyludnienia zabytkowego centrum miasta, w budynkach mieszkalno-usługowych ograniczono funkcję usługową do dwóch pierwszych kondygnacji nadziemnych i piwnic. Duży nacisk położony jest na ochronę przestrzeni publicznych, m.in. usunięto parkingi z głównych placów miasta i ograniczono miejsca parkingowe.

W XXI wieku jeszcze większą niż dotychczas uwagę zaczęto przykładać do estetyki przestrzeni publicznej. W 2003 roku nową formą ochrony zabytków stały się w Polsce parki kulturowe, które dały samorządom skuteczne narzędzia w zakresie ochrony historycznego pejzażu kulturowego, regulacji reklamy outdoorowej i handlu ulicznego. W drugiej dekadzie obecnego stulecia Kraków stał się liderem we wdrażaniu idei parków kulturowych.

Tekst: Halina Rojkowska-Tasak

Redakcja: zespół Kraków Heritage

Aktualności
Kraków upamiętnia twórcę „Ilustrowanego Kuryera Codziennego”

Kraków upamiętnia twórcę „Ilustrowanego Kuryera Codziennego”

Zespół Kraków Heritage
13.09.2023
Życiorys Mariana Dąbrowskiego (1878-1958) mógłby być tematem na niejeden film. 27 września pod Pałacem Prasy odbędzie się uroczystość jego upamiętnienia.
Przyszłość przeszłości. Jak Kraków świętuje 45-lecie wpisu na Listę UNESCO?

Przyszłość przeszłości. Jak Kraków świętuje 45-lecie wpisu na Listę UNESCO?

Krzysztof Żwirski
25.08.2023
45. rocznica wpisu Krakowa na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO to dobra okazja, żeby pokazać długą drogę, jaką miasto przeszło od 1978 roku. A także – odpowiedzieć na pytanie: czy dzisiejszy Kraków stać na równie ambitny pomysł na siebie, jak niemal pół wieku temu?
Miasto pisane na nowo, czyli o Krakowskim Szlaku Modernizmu

Miasto pisane na nowo, czyli o Krakowskim Szlaku Modernizmu

Krzysztof Żwirski
26.06.2023
„Przewodnik po architekturze Krakowa XX wieku” można rozumieć jako zaproszenie do odkrywania „własnego” Krakowa. Tego spoza turystycznych folderów, w którym toczy się faktycznie codzienne życie jego mieszkańców.
Konserwacja Ołtarza Wita Stwosza z Nagrodą Europa Nostra 2023!

Konserwacja Ołtarza Wita Stwosza z Nagrodą Europa Nostra 2023!

Zespół Kraków Heritage
13.06.2023
Komisja Europejska i Europa Nostra ogłosiły dzisiaj laureatów Europejskiej Nagrody Dziedzictwa / Nagrody Europa Nostra 2023. W tym roku 30 wyjątkowych dokonań na polu dziedzictwa z łącznie 21 państw zostało uhonorowanych tym najwyższym europejskim wyróżnieniem. Wśród tegorocznych laureatów w kategorii Konserwacja znalazł się Ołtarz Wita Stwosza w bazylice Mariackiej w Krakowie.
„Czarna Sztuka” – 550 lat druku na ziemiach polskich

„Czarna Sztuka” – 550 lat druku na ziemiach polskich

Krzysztof Żwirski
02.06.2023
W 1844 roku podczas przesuwania jednego z regałów w Bibliotece Jagiellońskiej na ziemię zsunęła się niepozorna kartka papieru. Gęsto zadrukowana na jednej stronie gotyckimi czcionkami, okazała się być najstarszym znanym na chwilę obecną drukiem w Polsce.
Dziedzictwo a jakość życia – konkurs na film o Krakowie dla mieszkańców

Dziedzictwo a jakość życia – konkurs na film o Krakowie dla mieszkańców

Zespół Kraków Heritage
24.04.2023
Dziedzictwo a jakość życia – konkurs na film o Krakowie dla mieszkańców
Zwrot ku lokalności

Zwrot ku lokalności

Krzysztof Żwirski
28.03.2023
Czy antykwariat w starej aptece na Zwierzyńcu może być miejscem równie wartym wspomnienia w przewodnikach, jak pobliskie kamienice Talowskiego czy doroczny odpust na Emaus?
Przez Kraków do Europy Środka

Przez Kraków do Europy Środka

Krzysztof Żwirski
28.03.2023
W prostej obserwacji, że Kraków dzieli od Warszawy podobna odległość, co od trzech innych stolic Środkowej Europy – Wiednia, Budapesztu i Bratysławy – kryje się o wiele więcej, niż geograficzny fakt.
Kraków

Nie, to nie jest wszystko, co da się powiedzieć o Krakowie. Dziedzictwo to zbiór otwarty – to my wypełniamy je znaczeniami!

Korzystając z tej witryny, zgadzasz się na korzystanie z plików cookie. Możesz zmienić ustawienia dotyczące plików cookie w dowolnym momencie, a także dowiedzieć się więcej na ich temat