Kontakt
Urząd Miasta Krakowa
Wydział Kultury i Dziedzictwa Narodowego
ul. Wielopole 17A , 31–072 Kraków
pl en

Kraków w filmie

Zespół Kraków Heritage
13.03.2023
Kraków w filmie Kraków w filmie
Jakie filmowe historie skrywa w sobie miasto Wajdy i Polańskiego? Ruszamy na spacer śladami najważniejszych obrazów kinowych nakręconych pod Wawelem.

Po historycznych zaułkach Krakowa przechadzali się już na srebrnym ekranie Jim Carrey czy gwiazdorzy Bollywood, ale miasto Wajdy, Polańskiego i Wojciecha Jerzego Hasa ma o wiele więcej historii do opowiedzenia miłośnikom filmu. Które z nich warto szczególnie odnotować?

OD SPIELBERGA PO KIEŚLOWSKIEGO, CZYLI STARY KRAKÓW NA SREBRNYM EKRANIE

W świadomości zawodowych i amatorskich historyków kina Kraków funkcjonuje przede wszystkim jako miejsce akcji Listy Schindlera. Istotnie, głośny film Stevena Spielberga z 1993 roku oparty na autentycznej historii 1200 polskich Żydów uratowanych od Zagłady przez niemieckiego przemysłowca, Oskara Schindlera to nie tylko ponadczasowe arcydzieło kina, ale obraz, który u progu transformacji ustrojowej ściągnął pod Wawel pierwszych zagranicznych turystów, na zawsze zmieniając miasto.

Na standardowej trasie zwiedzania Krakowa nie może zabraknąć zarówno oryginalnego budynku Fabryki Emalia Oskara Schindlera, w którym dziś funkcjonuje oddział Muzeum Krakowa z poruszającą wystawą przybliżającą czasy okupacji, Kamieniołomu Libana, w którym zrekonstruowano obóz KL Plaszow (w istocie położony nieco dalej, nad krawędzią kamieniołomu), jak i urokliwego podwórka przy ul. Meiselsa, które grało w filmie krakowskie getto (w rzeczywistości utworzone przez hitlerowskich oprawców za rzeką, we wschodniej części dzielnicy Podgórze).

Ale filmowy Kraków to także kluczowa scena słynnego Podwójnego życia Weroniki Krzysztofa Kieślowskiego, mistrza kina moralnego niepokoju z 1991 roku, jaka rozegrała się na Rynku Głównym. To Człowiek z marmuru Andrzeja Wajdy (1976), w którym nagrodzony Oscarem za całokształt twórczości polski reżyser uchwycił młodszą siostrę Krakowa – Nową Hutę – pomiędzy sloganami komunistycznych propagandzistów i twardą, szarą rzeczywistością robotniczą. To stare, mieszczańskie miasto przechodzące ze zmiennym szczęściem przez koleje transformacji, uwiecznione w ekranizacjach prozy Jerzego Pilcha – Spisie cudzołożnic Jerzego Stuhra z 1994 roku czy w mrocznym Pod mocnym aniołem autorstwa wyrazistego głosu współczesnego polskiego kina, Wojciecha Smarzowskiego z 2014 roku.

I długo by jeszcze wymieniać…

MIASTO LUDZI KINA

Kraków to jednak nie tylko statyczny plener, ale miejsce formacyjne i żywa przestrzeń wspomnień dla wielu pierwszoligowych reżyserów i ludzi kina. Swoje dzieciństwo i dramat czasu okupacji przeżył tu Roman Polański, szczęśliwie ocalały z getta. Jego wybrane krakowskie adresy, w tym mieszkanie przyjaciela-fotografika Ryszarda Horowitza, ale i uwielbianą przez krakowian Halę Targową i jadane tam nocą kiełbaski z niebieskiej furgonetki (tzw. „kiełbaski z Nyski”) przybliża film Polański, Horowitz. Hometown z 2021 roku.

Także wspomniany wcześniej nestor polskiego kina, Andrzej Wajda ma swoją historię z Krakowem. To tutaj studiował, tutaj jako dramaturg stawiał pierwsze kroki w teatrze, który stał się dla niego przedsionkiem dla wielkiej kariery reżyserskiej. Z jego inicjatywy naprzeciw Zamku Królewskiego na Wawelu powstał na początku lat 90. XX wieku niezwykły budynek Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha, będący domem dla wspaniałej kolekcji sztuki z Kraju Kwitnącej Wiśni i współcześnie rozumianej kultury. Grób reżysera można znaleźć na malowniczym Cmentarzu Salwatorskim, położonym u stóp Kopca Kościuszki w willowej dzielnicy Salwator.

Korowód postaci kina subiektywnie i szczególnie wartych wspomnienia domyka Wojciech Jerzy Has, mistrz surrealistycznych adaptacji dzieł literackich, twórca uwielbianej przez koneserów filmu ekranizacji Rękopisu znalezionego w Saragossie Jana Potockiego (1964) czy adaptacji Sanatorium pod Klepsydrą Brunona Schulza (1973). Na potrzeby tego drugiego filmu w dawnym kamieniołomie na Skałkach Twardowskiego powstało niezwykłe filmowe miasteczko inspirowane rodzinnym miastem Schulza, Drohobyczem. W sieci można też znaleźć krótkometrażowy film Moje miasto z 1950 roku, w którym Wojciech Jerzy Has oddaje hołd Krakowowi swojego dzieciństwa – na wpół fantastycznemu miastu, którego przestrzeń wyznaczała „dom, uliczka i podwórko”.

Kraków dla filmu

Kraków Heritage
Kraków posiada innowacyjny mechanizm umożliwiający wspieranie produkcji filmowych związanych z miastem i regionem Małopolski. Istniejący od 2009 Konkurs na Wspieranie Produkcji Filmowej w ramach Regionalnego Funduszu Filmowego przyczynił się jak dotąd do powstania ponad 30 filmów fabularnych, dokumentalnych i animowanych. Wśród dofinansowanych projektów znalazły się jak dotąd takie produkcje, jak wspomniane wcześniej Pod mocnym aniołem w reżyserii Wojciecha Smarzowskiego (2014), Uwikłanie w reż. Jacka Bromskiego (2011), Maria Skłodowska-Curie w reż. Marie Noëlle (2016), czy Demon w reż. Marcina Wrony (2015).
Kraków Heritage
Operatorem Regionalnego Funduszu Filmowego jest Krakow Film Commission (KFC), działająca w ramach struktur KBF – miejskiej instytucji kultury. Strona internetowa KFC:
Kraków Heritage
Krakowski Klaster Filmowy zrzesza instytucje, profesjonalne firmy, organizacje i artystów z branży filmowej, budując wizerunek Krakowa jako miasta filmu:
Aktualności
Uroczysty pochód profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego na liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego

Uroczysty pochód profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego na liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego

Zespół Kraków Heritage
13.02.2024
Uroczysty pochód profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego inaugurujący rok akademicki został wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. To kolejny, po szopkarstwie krakowskim, koronce klockowej, pochodzie Lajkonika i polskich tańcach narodowych wpis ze stolicy Małopolski – a także dowód na siłę i żywotność krakowskich tradycji.
Niewidzialni bohaterowie. Spotkanie o prof. Januszu Bogdanowskim

Niewidzialni bohaterowie. Spotkanie o prof. Januszu Bogdanowskim

Zespół Kraków Heritage
31.10.2023
Z pewną dozą fantazji można powiedzieć, że gdyby nie on, Osiedle Podwawelskie powstałoby na Błoniach, a kolejne forty Twierdzy Kraków zamiast rewitalizacji poddawane byłyby rozbiórkom. Miasto Kraków i krakowski oddział Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków zapraszają na spotkanie, którego bohaterem będzie wybitny architekt krajobrazu, inicjator ochrony fortów Twierdzy Kraków i współtwórca koncepcji jurajskich parków krajobrazowych, prof. Janusz Bogdanowski.
Widzę Cię, Krakowie!

Widzę Cię, Krakowie!

Zespół Kraków Heritage
05.10.2023
Z okazji przypadającej w tym roku 45. Rocznicy wpisu Krakowa na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO Miasto Kraków we współpracy z Międzynarodowym Centrum Kultury przygotowało wyjątkową, dwujęzyczną publikację, w której w rolę „zbiorowego narratora” wcielili się specjaliści/tki i pasjonaci/tki zajmujący się dziedzictwem miasta pod Wawelem.
Kraków upamiętnia twórcę „Ilustrowanego Kuryera Codziennego”

Kraków upamiętnia twórcę „Ilustrowanego Kuryera Codziennego”

Zespół Kraków Heritage
13.09.2023
Życiorys Mariana Dąbrowskiego (1878-1958) mógłby być tematem na niejeden film. 27 września pod Pałacem Prasy odbędzie się uroczystość jego upamiętnienia.
Przyszłość przeszłości. Jak Kraków świętuje 45-lecie wpisu na Listę UNESCO?

Przyszłość przeszłości. Jak Kraków świętuje 45-lecie wpisu na Listę UNESCO?

Krzysztof Żwirski
25.08.2023
45. rocznica wpisu Krakowa na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO to dobra okazja, żeby pokazać długą drogę, jaką miasto przeszło od 1978 roku. A także – odpowiedzieć na pytanie: czy dzisiejszy Kraków stać na równie ambitny pomysł na siebie, jak niemal pół wieku temu?
Miasto pisane na nowo, czyli o Krakowskim Szlaku Modernizmu

Miasto pisane na nowo, czyli o Krakowskim Szlaku Modernizmu

Krzysztof Żwirski
26.06.2023
„Przewodnik po architekturze Krakowa XX wieku” można rozumieć jako zaproszenie do odkrywania „własnego” Krakowa. Tego spoza turystycznych folderów, w którym toczy się faktycznie codzienne życie jego mieszkańców.
Konserwacja Ołtarza Wita Stwosza z Nagrodą Europa Nostra 2023!

Konserwacja Ołtarza Wita Stwosza z Nagrodą Europa Nostra 2023!

Zespół Kraków Heritage
13.06.2023
Komisja Europejska i Europa Nostra ogłosiły dzisiaj laureatów Europejskiej Nagrody Dziedzictwa / Nagrody Europa Nostra 2023. W tym roku 30 wyjątkowych dokonań na polu dziedzictwa z łącznie 21 państw zostało uhonorowanych tym najwyższym europejskim wyróżnieniem. Wśród tegorocznych laureatów w kategorii Konserwacja znalazł się Ołtarz Wita Stwosza w bazylice Mariackiej w Krakowie.
„Czarna Sztuka” – 550 lat druku na ziemiach polskich

„Czarna Sztuka” – 550 lat druku na ziemiach polskich

Krzysztof Żwirski
02.06.2023
W 1844 roku podczas przesuwania jednego z regałów w Bibliotece Jagiellońskiej na ziemię zsunęła się niepozorna kartka papieru. Gęsto zadrukowana na jednej stronie gotyckimi czcionkami, okazała się być najstarszym znanym na chwilę obecną drukiem w Polsce.
Kraków

Nie, to nie jest wszystko, co da się powiedzieć o Krakowie. Dziedzictwo to zbiór otwarty – to my wypełniamy je znaczeniami!

Korzystając z tej witryny, zgadzasz się na korzystanie z plików cookie. Możesz zmienić ustawienia dotyczące plików cookie w dowolnym momencie, a także dowiedzieć się więcej na ich temat